Start
Redactie
Beemster Agenda
Nieuwsarchief
Foto-impressies
In gesprek met
Verenigingen
Gastenboek
Over de Bengel
Links
Helleborusdag bij 'De Witte Poort' op zaterdag 22 februari
Helleborus Oriëntalis kweken: de magische hobby van Joep Lambalk
Middenbeester, 16 februari 2014

De inmiddels traditionele helleborusdag in en rond 'De Witte Poort' van Joep en Monique Lambalk wordt op zaterdag 22 februari 2014 gehouden. Lambalk heeft voor de waarachtige tuinliefhebbers weer een kleine honderd bloeiende Helleborus Orïentalis planten gepot: het is het resultaat van een hobby, die tien jaar geleden ontstond en die hij samen met zijn studievriend Michiel Flooren uit Deventer beoefent.

Het kweken van deze bijzondere plant (ook wel Lenteroos genoemd) ligt niet zo heel ver van zijn dagelijks werk bij Enza, een zadenveredelingsbedrijf in Noord-Holland, maar kweken van de helleborus is echt iets wat hij en Michiel als privé hobby voor 'de zondag thuis' beschouwen. Het is een uitdaging om deze plant te kweken. Het is een moeilijke plant en het vereist veel tijd. Een veredelingsbedrijf heeft natuurlijk meer interesse in het veredelen van bijvoorbeeld paprika's, komkommers en sla. Je zult deze Helleborusplanten ook bijna niet bij grote tuincentra aantreffen, maar bij kleine telers.

Nieuwe variëteiten
De Helleborus Oriëntalis is echt een plant, die voor tuinliefhebbers een aanwinst betekent en speciaal de Helleborus Flooren, die bij Lambalk tijdens de Helleborusdag aangeschaft kunnen worden. Hij en zijn vriend gaan namelijk verder dan alleen 'vermenigvuldigen'. Zij proberen steeds nieuwe soorten te kweken en dit jaar zijn er zelfs drie variëteiten, die voor het eerst aangeboden worden.
Waar Lambalk nog het meest van straalt is deze diepdonkerrode Oriëntalis met een naar boven geheven bloem. De meeste soorten hebben namelijk een omgebogen steel. "Hier wordt elke kweker en tuinliefhebber blij van", zegt hij.

Blije plant voorbode van voorjaar
De Helleborus is de eerste tuinplant, die na de winter bloeit. Bijen, die voor het eerst uitvliegen, hopen deze plant in hun de omgeving tegen te komen. Volgens Lambalk worden ze sterk aangetrokken door de donkerrode stippen. Maar bijen hebben wel concurrentie want ook muizen vinden de meeldraden erg lekker en rondscharrelende kippen moet je er ook niet bij laten. Voor een nachtvorstje zijn deze planten niet bang. Ze houden van een frisse omgeving en bij de kachel voelen ze zich helemaal niet lekker. Een schijnbaar bevroren en ingestorte Helleborus blijkt zich toch snel weer te kunnen herstellen, maar de vorstperiode moet natuurlijk niet al te lang duren.
Lambalk heeft een rampjaar gekend toen het in maart plotseling 20 graden begon te vriezen. Zelf was hij in het buitenland en kon de verwarming in de kas van daaruit natuurlijk niet regelen. Resultaat: de meeste planten dood en wat er nog over was kon Monique niet 'aan de poort' verkopen.

Vermeerderen en veredelen
Maar dit jaar staat het er beter voor. In de plantenkas bij De Witte Poort staan weer volop bloeiende planten, zoals deze prachtige 'pas geboren' dubbele rode Picotee.
Het veredelen van deze plant vindt plaats door bestuiving door bijen en als die er nog niet zijn dan neemt Lambalk een kwastje en doet het 'met de hand'. Hij kan dan zo'n beetje inschatten wat de uitkomst van zijn activiteit zal zijn. Zijn universitaire studie moleculaire geneticad komt hem daarbij zeer wel te pas.
Als een succesvolle nieuwe soort wordt verkregen, wordt deze in het laboratorium vermeerderd.

  Vermeerderen kan ook door de planten te scheuren. Dat is een zeer secuur werkje en dat moet gebeuren in augustus/september. "Als je dat niet doet, dan is de hele plant verloren", aldus Lambalk, die hierbij vol trots de eveneens donkerrode dubbelbloemige derde nieuwe soort presenteert.

Kerstroos
Velen kennen de witte Helleborus niger. Hoewel familie is dit toch een heel andere soort. Meestal houdt die het maar een jaar uit in de tuin. De Kerstroos is over het algemeen enkelbloemig. Toch heeft Lambalk bijzondere dubbelbloemige H. Niger te koop.

Maar ook gewoon in de tuin zorgt de Oriëntalis voor verrassingen. Deze grote pol bestaat oorspronkelijk uit twee variëteiten, die een 'huwelijk' hebben aangegaan en met een zeer vruchtbaar gevolg. Rondom de plant komen elk jaar nieuwe zaailingen op, die dan weer ergens een plekje in de prachtige tuin van De Witte Poort krijgen. "Je moet als kweker wel geduld hebben, want voor een hele nieuwe plant weer gaat bloeien, gaan er toch wel twee tot drie jaar overheen", vertelt Lambalk.
Hij gaat voor zijn bedrijf vaak naar het buitenland en natuurlijk speurt hij daar ook naar nieuwe soorten. Zo trof hij tot in Tasmanië soorten van de Helleborus aan.

 

Helleborusdag
Lambalk verheugt zich enorm op de Helleborusdag, zaterdag 22 september vanaf 10.30 uur. "Ik krijg dan een heleboel trouwe klantjes en die komen allemaal met hun verhalen. Daar genieten wij van, zegt hij. Michiel is er natuurlijk ook bij en die heeft zelf ook planten meegenomen die hij in zijn eigen kas in Deventer heeft gekweekt.

Monique over de hobby van haar echtgenoot: "Die twee kunnen er uren over praten. Maar ik ben ook een beetje door dat Helleborusvirus aangestoken, hoor!"