Start
Redactie
Beemster Agenda
Nieuwsarchief
Foto-impressies
In gesprek met
Verenigingen
Gastenboek
Over de Bengel
Links
Jan Switser, gezworen landmeter van de Beemster bij lezing HGB
Middenbeemster 21 april 2016
Het Historisch Genootschap Beemster (HGB) nodigde op 21 april de heer J.Otsen van de Historische Vereniging Purmerend uit om iets te komen vertellen over de welhaast legendarische landmeter van de Beemster, Jan Switser, geboren 11 januari 1739.
Voorzitter Kees de Groot kon deze avond die in Onder de Linden werd gehouden, een groot publiek verwelkomen en gaf direct het woord aan de heer Otsen. Door snuffelen in vele archieven en het bestuderen van het door Switser zelf geschreven levensverhaal kon hij een boeiend beeld geven van de wel zeer ondernemende 18de eeuwse Beemsterling, die zich door zelfstudie van nederige tuinmansknecht op wist te werken tot grote welstand.
In zijn levensverhaal, dat in boekvorm is uitgegeven als 'Jan Switser, gezworen landmeter van de Beemster' geeft hij een indringend beeld over het leven in de helft van de 18de eeuw. Ook zijn levensopvatting en grote handelsgeest kom daarin duidelijk naar voren.

Jan Switser ontwikkelde zich door zelfstudie op het landgoed van de familie Foreest, waar een grote bibliotheek aanwezig was. Daaruit leerde hij de beginselen van de driehoeksmeting en was in deze materie zo geïnteresseerd dat hij zich na het afleggen van een examen beëdigd (gezworen) landmeter mocht noemen. Zijn benoeming wekte enige beroering want de Burgemeester van Purmerend meende in dit geval een grote vinger in de pap te hebben. Dijkgraaf Coijmans won echter het pleit. Zijn benoeming bracht Switser geen windeieren. De taken van een landmeter hielden normaal gesproken in: het inspecteren van de dijken en de sloten. Maar Jan maakte er veel meer werk van... Onze landmeter was ontegenzeggelijk een zeer gewiekst zakenman. Zo was hij bijvoorbeeld tussenpersoon bij het verkopen van vee, kopen, verkopen of slopen van onroerende goederen. Dat alles bracht zeker geen windeieren op. De rijke Ingelanden wisten zijn handelsgeest zeer te waarderen enmaakten graag gebruik van zijn diensten. Zo steeg hij steeds meer in aanzien.

Otsen vertelde dat in de 18de eeuw veel mensen uit Duitsland naar Nederland kwamen. Eigenlijk waren dat de economische vluchtelingen van die tijd. Gelukkig was er in de Beemster wel heel veel werk te doen en veel van die 'Hannekemaaiers' bleven hier wonen, vandaar dat onder onze bevolking nog veel (misschien verbasterde) Duitse namen voorkomen. Zo kent deze omgeving nog vele nakomelingen van de familie Switser, die in 1748 naar de Beemster trok.
Ook gaf Otsen de aanwezigen een inkijkje in het leven van toen, bijvoorbeeld hoe een reiziger vanuit Amsterdam naar de Beemster ging. Met de trekschuit. Die meerde aan in Purmerend en vandaaruit moest het verder over de Beemster-brug met paard en wagen of de benenwagen.

Op deze avond was de heer Dirk Jan Switser aanwezig . Hij is één van die nakomelingen en hij bezit het manuscript van het boekje. Hij liet een kaart zien die door Jan Switser zou zijn gemaakt. Ook was er een fragment te zien van een onlangs opgegraven pilaarversiering van het huis waar Switser destijds woonde aan de Volgerweg. Thans staat hier Sonnevanck van de familie Waal.

Een uitgebreider artikel is te vinden door deze link aan te klikken.

Het boekje 'Jan Switser, Gezworen landmeter van Beemster' is verkrijgbaar bij Boekhandel Serendipity: www.serendipity-books.nl