Start
Redactie
Beemster Agenda
Nieuwsarchief
Verenigingen
Gastenboek
Over de Bengel
Links
Het leerling-molenaarskwartet van
Ger Meinema en Sander Hupkes
   
Middenbeemster, 9 april 2019
Na het vertrek van molenaar Paul Buurmans werd het schema toch wel een beetje krap voor het laten draaien van Korenmolen De Nachtegaal. Alleen Sander Hupkes en Ger Meinema waren nog de twee volledig gecertificeerden om de molen te mogen laten draaien. Gelukkig heeft zich inmiddels een nieuwe molenaar gemeld: de heer Ron Erfmann. Deze drie vrijwilligers zorgen er bij toerbeurt voor dat op woensdag- en zaterdagmiddagen het meel van puur Beemster graan wordt gemalen.
Verheugend is echter dat niet minder dan vier vrijwilligers in opleiding zijn om dit edele oude ambacht te leren uitoefenen. Ger en Sander zijn heel gelukkig met dit klavertje vier: Theo Pauw, Harry Muhren, Erik Ott en Joop Broodbakker.
 
  Omdat deze vier vrijwilligers ook om toerbeurten in de molen onder de supervisie van Sander en Ger helpen, was het niet mogelijk met alle vier tegelijk even een praatje te maken en te horen wat hun er toe gebracht heeft dit oeroude vak, molenaar, te willen gaan uitoefenen in de enige molen die de Beemster nog rijk is en die dit jaar zijn 350 jaar bestaan viert.
In het kort zijn ze allemaal aan de tand gevoeld : Theo Pauw, Harry Muhren, Erik Ott en Joop Broodbakker.
Vooral tijdens de eerste gesprekken met Harry en Theo stond een flink molenaarsbriesje, die de wieken vrolijk deed draaien. maar in de molen bevindt zich een heel klein vertrekje, de molenaarshut, waar het mogelijk is om zonder het geluid van de bonkende molen even rustig te praten.
Harry Muhren woont sinds een 1 jaar in Noordbeemster. Hij was altijd wel geïnteresseerd in de geschiedenis en techniek van molens. Door zijn interesse in de geschiedenis en techniek van molens duurde het niet lang of hij ging eens een kijkje nemen in de gerestaureerde molen, die zo dicht bij huis stond. Toen hij in een Nieuwsbrief van het Historisch Genootschap Beemster las, dat er vrijwilligers werden gezocht, die eventueel ook een opleiding tot molenaar wilden volgen, liet hij meteen weten dat hij daar wel zin in had. Zo gebeurde het dat hij in januari dit jaar begon hij aan de opleiding die ongeveer 2 jaar zal gaan duren. Een deel daarvan krijgt hij hij van de instructeur van molen De Otter in Oterleek. Daarnaast moet hij natuurlijk praktijk opdoen in De Nachtegaal. Muhren moet voor zijn werkgever nog wel vaak naar het buitenland, maar is hij dan weer thuis dan probeert hij zijn vrijwilligersdiensten zoveel mogelijk in te vullen.

Theo Pauw
Als je het wel aan iemand kan zien, dat hij enorm veel plezier heeft in zijn vrijwilligersbaantje als molenaar in opleiding, dan is het wel Theo Pauw uit Zuidoostbeemster. Hij is al geruime tijd vrijwilliger bij De Nachtegaal en heeft meegewerkt aan de restauratie van de kap in 2018. Zijn opleiding zit er dan ook al bijna op. In mei gaat hij een proefexamen doen en dan in november, het landelijk examen. Dan mag hij direct als molenaar zelfstandig aan de slag.
Zijn ogen begonnen helemaal te glimmen toen hij vertelde over een heel speciaal bezoek aan de molen. "We kregen een telefoontje van een groot hotel in Amsterdam, dat een buitenlandse dame de molen eens wilde bekijken.
Toen er een grote zwarte -ik denk wel gepantserde auto- arriveerde, stapte daar een heel deftige dame uit met een klein meisje. Ik denk dat de chauffeur ook wel gewapend zal zijn geweest... Afijn, die dame, hoewel niet gesluierd, maar wel uit een Oosters land, toonde veel interesse en liet zich van alles vertellen. Ik liet haar ook naar boven gaan langs de stijle, smalle trap. Ze vroeg me wat er na de restauratie nog aan de molen zou moeten worden verhapstukt.
Eerlijk gezegd, schaamde ik me dood voor de deplorabele staat waarin de noordelijke 'koppel' (de kast waarin de molensteen zit), verkeerde. Ze vroeg wat de restauratie zou kosten. Ik dacht dat ik al eens een bedrag had horen noemen en zei: "nou, dat is zeker wel twee duizend Euro".
Die dame, misschien wel een prinses, heeft blijkbaar heel erg genoten van haar excursie door zulke enthousiaste vrijwilligers, want na een poosje kreeg De Nachtegaal een cheque toegestuurd ter waarde van het genoemde bedrag. Vanaf april is het koppel nu weer zo goed als nieuw.

Joop Broodbakker
Joop is een Purmerender en nog niet zo lang geleden gestart met zijn opleiding tot molenaar. Hij had een keuze tussen instructielessen te volgen in de molen Ceres in Bovenkarspel, Zaandam of Amsterdam (Sloten) en koos voor de Ceres. Tijdens het gesprek met hem stond de molen in ruststand. Inmiddels weet hij dat rond de stilstand van een molen van oudsher verschillende gebruiken zijn. Bij voorbeeld bij een sterfgeval of een geboorte. Dan staan de wieken iets naar links of naar rechts. Buiten het leren van het molenaarsvak zijn er uiteraard veel practische activiteiten, die veel lichaamskracht vereisen. Het is dan ook best zwaar werk.'Het is een machtige machine, die veel kracht ontwikkelt door wieken die wel 100 km per uur rond draaien. Het is vooral ook opletten geblazen dat er geen ongelukken door gebeuren.
Naast het practische deel moet ook de 'molenaarstaal'geleerd worden, want elk touwtje of houtje heeft een eigen naam en elke molen is ook weer een beetje anders. Om dat te leren is wel lastig.

Joops kennismaking met de Nachtegaal was een gevolg van de vele fietstochten die hij in de omtrek maakt. Zo was hij al vaak langs de molen gereden en had de omvangrijke restauratie gade geslagen.
"Tijdens één van die fietstochten kreeg ik het koud. Ik stopte bij de molen en maakte daarbij een praatje met Sander. Die vertelde dat er landelijk en in het bijzonder bij de Nachtegaal grote behoefte bestaat aan molenaars. Zelf heeft Sander ook al de leeftijd bereikt om er mee te stoppen en dan zou het heel penibel worden met de bemensing met Ger als enige molenaar. Hij vroeg toen of ik er wel iets voor zou voelen om het molenaarsvak te leren."
Zo werd de man de de prachtige naam Broodbakker heeft nu molenaarsleerling. Hij vertelde dat alle 'Broodbakkers' in zijn familie zonder uitzondering het slagersvak uitoefenen. "We hebben het uitgezomcht", vertelt hij."Van oorsprong komt de naam voor in Schokland. In de Gouden Eeuw toen Schokland nog een eiland was, meerden daar veel VOC schepen aan. Onder de parlevinkers, die schepelingen voorzagen van etenswaren zullen zeker een paar bakkers gezeten hebben".

Erik Ott
De vierde leerling-molenaar is een geboren en getogen Beemsterling, die zeer gepassioneerd over de Nachtegaal kan praten. Dat hij nu vrijwilliger bij de molen actief is, heeft wel iets te maken met het feit, dat hij momenteel zonder werk zit. Om zich toch nuttig te kunnen maken besloot hij te reageren op de oproep in de Nieuwsbrief van het HGB voor bediening in de winkel en de mogelijkheid om opgeleid te worden voor het vak molenaar en ook hij koos voor de instructiemolen in Sloten.
Het startsein voor de opleiding vond in februari plaats en nog steeds tot zijn volle tevredenheid. Om de week is hij de hele dag op een van de twee plekken te vinden. Mocht hij wel een aanbod voor een goede baan krijgen, dan zal hij zekere de tijd weten te vinden om zijn vrijwilligersbaantje te blijven voortzetten.
Het opstarten en opzeilen van de molen, uiteraard onder supervisie van molenaar Ger, heeft hij al aardig onder de knie.
Heette een andere leerling-molenaar van de Nachtegaal Broodbakker; Erik heeft als hobby het bakken van brood en kan daar enthousiast over vertellen. Uiteraard heeft hij het volkoren meel van de nieuwe graanleverancier al geprobeerd en tot groot genoegen. "De kwaliteit van meel is vanzelfsprekend het meest belangrijk als ingrediënt voor brood", zegt hij. "Ik probeer diverse samenstellingen. Alleen volkoren meel voor het bakken van een brood gebruiken vind ik op zich een beetje te zwaar. Daarom voeg ik er toch ook nog gewoon wit bloem aan toe. Ik experimenteer daarnaast ook wel een beetje met meel dat je in de supermarkt kunt kopen, maar eerlijk gezegd, heb ik nog steeds niet de juiste samenstelling voor het ideale brood gevonden.

Nachtegaal 350
Aangezien molen De Nachtegaal in 2019 zijn 350ste jaar beleeft, zal dat feit extra luister worden bijgezet met een speciale actie. Daarover vertelde leerling-molenaar Theo Pauw. Hij was namelijk op zekere dag bezig in de instructiemolen de Otter toen hij hoorde dat de zeilen, die volgens hem nog in bijzonder goede staat verkeerden, vernieuwd moesten worden. Hij zag meteen mogelijkheid in om die oude zeilen toch nog een verder leven met een speciale functie te geven, namelijk ter opluistering van De Nachtegaal. Hij kreeg het voor elkaar dat de zeilen ter beschikking werden gesteld voor dit heel bijzondere doel. Ze zijn thans namelijk 'in behandeling' bij de leden van de educatiecommissie van het HGB:
 
Mart Hellingman, Janna Bakker, Ans van Overbeek. Onder hun leiding hebben scholieren van diverse basisscholen in de Beemster ze beschilderd en op 18 mei, de verjaardag van de Nachtegaal, worden niet alleen de vlaggetjes aan de wieken bevestigd, maar zullen de fleurig beschilderde zeilen een betoverende aanblik opleveren.
Omhoog