Start
Redactie
Beemster Agenda
Nieuwsarchief
Verenigingen
Gastenboek
Over de Bengel
Links
Carel Fabritius geëerd met borstbeeld
Beeldhouwer Fabio Pravisani legde droeve blik van Carel prachtig vast
   
Middenbeemster, 12 april 2019
Op vrijdag 12 april 2019 vond in de Beemsterkerk een bijzondere bijeenkomst plaats met als onderwerp Carel Fabritius (1622-1654). Beemster en het Historisch Genootschap schonken op deze dag eindelijk één van zijn grootste zonen, de in Beemster geboren en wereldberoemd geworden schilder uit De Gouden Eeuw de eer die hem toekwam in de vorm van een fraai borstbeeld, gemaakt door de Alkmaarse beeldhouwer Fabio Pravisani.
Nadat in de kerk de Purmerendse historicus Jack Otsen het soms niet al te keurige familieverhaal van Carel Fabritius ophaalde en Charlotte Rulkens, conservator van het Mauritshuis, over het leven en werk van Fabritius vertelde, verplaatste zich een groot gezelschap naar de naast de kerk gelegen kosterij waar Jack van der Hoek, gedeputeerde van de provincie Noord-Holland de onthulling verrichtte.
 

 

Wat zou de heer Ben van den Eerenbeemt geglunderd hebben als hij deze ceremonie had kunnen bijwonen. De van origine Amsterdammer die zich 2001 in Beemster vestigde, was bouwkundige, kunstenaar en kunstkenner. Hij had zich al afgevraagd waarom aan Carel Fabritius in de plaats waar hij geboren en getogen was, amper aandacht werd besteed. Beemster als Werelderfgoed was er zich blijkbaar niet voldoende van bewust hoe bijzonder dat was en er juist heel prat op zou moeten zijn. Maar helaas bleef Carel Fabritius alleen op papier in Beemster bekend. Volgens van den Eerenbeemt zou ter nagedachtenis aan hem minstens een maquette moeten komen en als voorzitter van het Nut Beemster kreeg hij dat voor elkaar.

De schrijvers van het boek 'Hoor es hier' en winnaars van De Beemster Cultuurprijs 2003 vonden namelijk, dat het aan die prijs verbonden geldbedrag voor dit doel moest worden besteed. Tijdens de Open Dag Beemster in mei 2005 werd de plaquette door Burgemeester Harry Brinkman en van den Eerenbeemt onthuld bij het toegangshek naar de kerk. Zo werd Carel Fabritius in ieder geval heel voorzichtig op de kaart gezet.
En nu dus, een postuum schouderklopje voor Van den Eerenbeemt: de onthulling van dit prachtige borstbeeld, gemaakt naar een zelfportret van Fabritius.
Helaas heeft Van den Eerenbeemt dit succes niet meer kunnen beleven. Hij overleed in 2006
 
Meer over Carel Fabritius
In archieven is opgetekend dat Carel timmerman was 'aan Het Heerenhuis'. Achternamen waren er toen nog niet. Vaak was de aanduiding van het beroep dat werd uitgeoefend: 'timmerman'of 'bakker'. Naar de mode van die tijd werden namen vaak verlatijnst en zo ontstond de naam Fabritius. Die nieuwe naam stond heel wat deftiger en vandaar dat zijn vader en zijn broer in navolging van Carel ook besloten deze naam aan te nemen.
Carel Fabritius, ontpopte zich tot één van de grootste schilders van de zeventiende eeuw, de Gouden Eeuw van de Verenigde Nederlanden. Hij werd in 1622 in Middenbeemster geboren. Zijn grootvader Carel Pietersz. was de eerste dominee van 'De Kerk in de Midden’ van de in 1612 drooggevallen Beemster. Diens zoon Pieter Carelsz. werd koster en tevens schoolmeester. De koster kon ook aardig tekenen en schilderen en bij zijn indiensttreding kreeg hij toestemming om schilderlessen te nemen om zijn talent te ontwikkelen. Zijn zonen Carel en Barent bleken zijn talent te hebben geërfd. Ze waren zelfs zo goed, dat de grote schilder Rembrandt beiden in de leer nam.
Carel was de eerste, die in 1640 vertrok naar Amsterdam om in de leer te gaan bij Rembrandt. Daar groeide hij uit tot diens meest bekwame leerling. Hij trouwde op 1 september 1641 met zijn buurmeisje, de zuster van dominee Velthuizen, die in 1640 zijn grootvader was opgevolgd. In 1643 overleden zijn vrouw en twee van dochtertjes. Verdrietig keerde Carel terug naar de Beemster, waar hij ook nog zijn laatste kindje zou verliezen.

Naar Delft
In 1650 verhuisde Fabritius naar Delft, indertijd een van de belangrijkste centra van de kunst. Als kunstschilder werd hij lid van het Lucas Gilde, waar hij de tien jaar jongere Johannes Vermeer (1632-1675) moet hebben leren kennen. Fabritius wordt beschouwd als de schakel tussen Rembrandt en Johannes Vermeer.
Ruim drie jaar later, in 1654, vond in Delft een ramp plaats. Het kruithuis ontplofte en een groot deel van de stad Delft werd verwoest. Carel Fabritius, pas 32 jaar oud, werd verpletterd onder de muren van zijn woning en overleed onderweg naar het gasthuis.

Het Puttertje
Van Carel Fabritius zijn slechts een vijftiental schilderijen bekend. In die tijd werden schilderijen vaak niet gesigneerd. Het is dus heel goed mogelijk, dat na zorgvuldige studie meer schilderijen aan hem kunnen worden toegeschreven. Maar vrijwel zeker is, dat bij de ramp in Delft een deel van zijn werk verloren is gegaan.
Eén van zijn meesterwerken ‘Het Puttertje’ maakte hij in 1654. Het kwam in 1896 in bezit van het Mauritshuis in Den Haag. Daar werd in 2004 de 350ste sterfdag van Carel Fabritius met een grote expositie herdacht. Veel toeristen werden getroffen door het uitzonderlijk mooie en leuke schilderijtje, dat al een beetje als 3D geschilderd (trompe l'oeil) leek te zijn. Mogelijk dat de Amerikaanse schrijfster Donna Tart zo geboeid was door dit goudvinkje, dat ze er haar boek 'The Goldfinch' over schreef.
Het was tevens de aanleiding voor Van den Eerenbeemt om meer erkenning en waardering voor Fabritius in de Beemster bevorderen.

Fabio Pravisani begon met beeldhouwen nadat hij als vrijwilliger enkele jaren werkzaam was in Bronsgieterij de Hooischuur in Oudorp. Daar maakte hij kennis met de beginselen van het bronsgieten en het duurde niet lang voordat hij zelf ook eens probeerde een beeldje te maken en in brons te gieten. Daarna volgde een tweede beeld en voor hij het wist liep deze hobby uit de hand. Hij boetseert een beeld eerst in klei of was alvorens het in brons te gieten. Als autodidact moest hij het modelleren uit boeken en dvd’s leren en uit het bekijken van beelden. Hij heeft het borstbeeld van Carel Fabritius gemaakt naar zijn zelfportret. De schilder maakte dit in de periode dat hij na de dood van zijn vrouw en drie kinderen naar de Beemster was teruggekeeerd. De droevige blik van de nog zo jonge weduwnaar heeft Fabio zeer goed weten te vast te leggen.

Barent Fabritius
Eigenlijk is Beemster nog niet klaar met het noemen van zijn grote zonen uit het gezin van koster Pieter Carels. Immers, zijn tweede zoon Barent die net als Carel in de leer ging bij Rembrandt, heeft eveneens grote naam verworven als kunstschilder.
Hoewel hun wegen na de leerperiode bij Rembrandt scheidden, zochten Barent en Carel elkaar toch regelmatig en langdurig op in hun geboorteplaats Middenbeemster. Ook toen Carel in Delft woonde, kwam Barent hem achterna.
Barents schilderijen getuigen eveneens van groot talent. Je kwam tenslotte niet zomaar in de leer bij Rembrandt. Carel en Barent moeten zeer aan elkaar verknocht zijn geweest en elkaar hebben geïnspireerd. Dus horen ze eigenlijk met zijn beidjes op dit plekje voor de kosterij te staan..

In juli 2018 is op deze site een artikel over Barent te vinden

Omhoog